23
Şubat 2005 tarihli ve 25736 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak
yürürlüğe girmiştir.
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde
1 - Bu Yönetmelik, her türlü yapı ve tesis
üretimi ve bu alandaki her türlü mimarlık ve
mühendislik hizmetlerinin, ülkenin, mesleğin ve tekniğin
ihtiyaç ve menfaatlerine uygun bir şekilde tanımını,
uygulanmasını, koordinasyonunu ve gelişimini temin ve
ülke çapında denetiminin sağlanması amacı ile hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde
2 - Belediye mücavir alan sınırları içinde
veya dışında, yapılacak yapılar ile ilgili her türlü
mimarlık ve mühendislik hizmetlerini kapsar.
Dayanak
Madde
3 - Bu Yönetmelik, 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 39
uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde
4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a)
TMMOB : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini,
b) Yapı : Karada ve suda, kalıcı ve geçici, yeraltı
ve yerüstü inşaatı ile bunların parçalarını,
c) Birim Maliyet (BM) : Yapının, birim ölçüsünün (binalarda
birim alanının), Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca her
yıl mimarlık hizmetlerine esas olan sınıflar için ayrı
ayrı tespit edilerek ilan edilen maliyetleri (Birimi
YTL/m2'dir.),
d) Yapı Yaklaşık Alanı (YYA) : Mimarlık ve mühendislik
hizmetlerinin yapıldığı yapının ön proje, ihtiyaç programı,
tapu, çap gibi ilgili belgelerden hesaplanan yaklaşık
brüt alanını (Bu alan, yapı kesin alanının %10'undan
az veya fazla olamaz. Birimi m2 cinsinden hesaplanır.),
e) Yapı Yaklaşık Maliyeti (YYM) : Mimarlık ve mühendislik
hizmetleri ücretlerinin hesabına temel olan ön kabuldür.
Yapı yaklaşık alanının, birim maliyetle çarpılması sonucu
bulunan değeri (Birimi YTL olarak hesaplanır.),
f) İşveren : Mimarlık mühendislik hizmetlerini yaptıracak
kişi, kurum ve kuruluşlarını,
g) Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri (MMH) : Yapıların
nev'ine, önemine ve büyüklük derecesine göre her türlü
araştırma, müşavirlik, bilirkişilik, etüd, harita, plan,
proje, resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların
uygulanması ile ilgili her türlü kontrollük hizmetlerinin
uzmanlık konularına, ilgili kanunlarına, tekniğin ve
mesleğin genel ilke ve menfaatlerine uygun olarak, uyum
ve birlik içinde yapılmasını,
h)
Mimar-Mühendis : Mimarlık ve mühendislik hizmetlerini
uzmanlık ve çalışma konuları ile TMMOB ve bağlı bulundukları
meslek odaları kanun, tüzük ve yönetmeliklerine göre
yapmaya yetkili mimar, mühendis, mimarlık-mühendislik,
müşavirlik gerçek veya tüzel kişi ve kuruluşlarını,
i) Asgari Ücret : Her türlü mimarlık mühendislik hizmetlerinin,
yürürlükteki kanun ve yönetmelikler uyarınca yapılabilmesi
için TMMOB ve bağlı odalarca tespit ve ilan olunan ve
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi
Kanununun 27 nci maddesinin 5 inci bendi uygulamalarına
da esas en az ücretleri,
j) Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları : Mimarlık ve
mühendislik hizmeti gerektiren yapı ve imalatların her
türlü harita, plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanması
ile ilgili, meslek odalarınca tespit ve ilan edilen,
ortak norm, standart ve ifade şekilleri ile bunların
tanzim ve takdimine ait esasları,
k) Mesleki Denetim : Mimarlık ve mühendislik hizmetlerinin
ihtisas dalları arasında uyum ve işbirliği içinde yürütülmesi
ve asgari ücret, asgari çizim ve düzenleme esasları
açısından, bu hizmetlerin ilgili meslek odaları ve kontrol
bürolarınca denetlenmesini,
l) Kontrol Büroları : Bu Yönetmeliğin uygulanmasını
sağlamak üzere, ilgili oda birimlerince oluşturulan
ünitelerini,
m) İdare: Mimarlık ve mühendislik hizmetlerini yaptıracak
olan resmi kurum ve kuruluşları,
n) Hizmet Dalı Oranı (HDO) : Yapının toplam proje tutarı
içindeki hizmet dallarının oranını,
o) Hizmet Bölümü Oranı (HBO) : Proje hizmetlerinin kendi
içindeki hizmet oranlarını (Bu oranlar her ihtisas dalı
tarafından ayrıca tespit edilir.),
p) İhtisas Katsayısı (İKS) : Her odanın ihtisasının
özelliklerine uygun olarak belirleyeceği katsayıyı,
r) Yöre Katsayısı (YK) : Yöre şart ve özelliklerine
göre, kontrol bürolarınca asgari ücretlerin %30'a
kadar eksiği ya da fazlası alınarak tespitini,
s) SMMB : Serbest mühendislik / mimarlık müşavirlik
belgesini,
t) BTB : Mimar / mühendisin kendi meslek odasından almış
olduğu büro tescil belgesini,
u) MMHK: Mühendislik mimarlık hizmeti katsayısını,
v) PİD: Proje ve ihale dosyasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yapı Yaklaşık Maliyeti ile İlgili Esaslar
Yapı Yaklaşık Maliyetinin Hesaplanması
Madde
5 - Yapı yaklaşık maliyetinin hesap ve uygulamasında
aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a)
Birim maliyetler yayımlanmamış ise, TMMOB Asgari Ücret
ve Çizim Standartları Tespit
Komisyonunca son yayımlanan fiyatlar esas alınacaktır.
b) Bir yapıdaki makine ve elektrik mühendisliği hizmetlerinin
ayrıca yaptırılması halinde, bu işlerin kapsadığı tesisat
veya montajın ihale yılı birim fiyatları ile hesaplanan
ilk keşif tutarı, YYM olarak ele alınır.
c) Yapıdaki mesleki hizmetlerin karşılıkları ile arsa,
ruhsat gibi harç, resim ve harcamalar YYM'ne katılmaz.
d) Bağış ve benzeri yollarla maliyette sağlanan indirimler,
YYM'ni etkilemez.
e) Yapının kesin maliyeti, mimarlık ve mühendislik ücretinin
hesaplanmasında hiç bir şekilde dikkate alınmaz.
f) İşverenin verileri değiştirmesi ile oluşan mesleki
hizmetlerin ücreti ayrıca ödenir.
g) Yapı yaklaşık maliyetinin hesabına esas olan YYA
ile yapı kesin alanı arasındaki fark, %10'dan
az veya fazla olamaz. Aksi takdirde, asgari ücret hesabı
yapı kesin alanı üzerinden yapılır.
Mimarlık-Mühendislik
Hizmetleri ve Esasları
Madde
6 - Yapı üretiminin gerçekleştirilmesine esas,
proje ve kontrolluk hizmetleri uzmanlık ve çalışma konularına
göre ilgili oda üyesi mimar ve mühendisler tarafından
yapılır.
Esas
proje yanında yada ayrıca üstlenilecek kontrollük hizmetleri
şunlardır:
a)
Şantiye Şefliği : Yapı üretimi veya mimarlık mühendislik
hizmeti gerektiren herhangi bir imalatın plan, proje,
resim ve hesaplarına, fen ve sanat kaidelerine, işçi
sağlığı ve işgüvenliği esaslarına, genel şantiye organizasyonu
işlerine dair teknik mevzuata uygun olarak mesleki kontrollar
ve fenni mesulün direktifleri doğrultusunda yürütülmesi
ve denetlenmesinin ilgili mimar ve mühendislerce yapılmasıdır.
b) Mesleki Kontrolluk : Yapı üretiminin veya mimarlık
mühendislik hizmeti gerektiren herhangi bir imalatın
yapımı sırasında, yürürlükteki yasa, yönetmelik, şartname
ve projelerine uygunluğunun mimar ve mühendislerce uzmanlık
konularına göre ayrı ayrı denetlenmesidir.
c) Fenni Mesuliyet : Yapı üretiminin veya mimarlık,
mühendislik hizmeti gerektiren herhangi bir imalatın
onaylı proje, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılmasının
sağlanması için sürveyan, şantiye şefi ve mesleki kontrollük
hizmetlerinin koordinasyonu, yapı üretimi ile ilgili
her türlü hususun yürürlükteki imar yasası, imar planı,
yönetmelikleri ve lejantları ile TMMOB Kanun ve yönetmelikleri
açısından denetlenmesi ve tüm bu hususların gerçekleştirilmesinde
işverene, resmi kontrol kurumlarına ve meslek odalarına
karşı mimar ve mühendislerce üstlenilen yetki ve sorumluluklardır.
Her
türlü Serbest Mimarlık-Mühendislik-Müşavirlik Hizmetlerinin
yapılabilmesi için, gerçek veya t
üzel kişi ve kurumlar ilgili meslek odalarından, meslek
odasının öngördüğü BTB ve SMMB'ni almak zorundadırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Asgari Ücreti Belirleme Esasları ve Denetimi
Asgari Ücretin Belirlenmesi ve Tahsili
Madde
7 - Bu Yönetmelikte belirtilen MMH karşılığı
ücretlerin tesbiti, tahsili ve denetlenmesi aşağıdaki
esaslar uyarınca yapılır:
a)
Proje Ücreti
Proje
asgari ücretleri aşağıdaki formül ile hesaplanır.
Proje
Asgari Ücreti (PAÜ) = YYA x BM x MMHK x HDO x HBO x
İKS x YK
YYA
= Yapı yaklaşık alanı (m2),
BM
= Birim maliyet (YTL/m2),
MMHK
= Mimarlık mühendislik hizmetleri katsayısı yapı yaklaşık
alanı ile yapı sınıflarına bağlı olarak hizmet sınıflarının
düzenleme katsayısıdır.
Bayındırlık
ve İskan Bakanlığı Mühendislik Mimarlık Hizmetleri Şartnamesindeki
proje ihale dosyası katsayısına tekabül eder. Her ihtisas
dalı, yapı sınıf tanımlarını kendisi tespit eder.
b)
Kontrollük Hizmetleri Asgari Ücretleri
1)
Şantiye Şefliği: Hizmeti üstlenen mimar veya mühendislerin,
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
birimlerinde müktesebine uygun bir konumda çalışıyor
olması halinde alması gereken asgari ücret olup, işverenle
şantiye şefinin anlaşmasına bağlıdır.
2) Mesleki Kontrollük: Her ihtisas dalına ait proje
ücretinin %60'ı o ihtisas dalının mesleki kontrollük
ücretidir.
3)
Fenni Mesuliyet: Fenni Mesuliyeti alan mimar veya mühendisin
ihtisas dalına ait toplam proje
ücretinin %30'udur.
c)
Ücretlerin Tahsili
Bu
Yönetmelikte bahsedilen MMH'ni yüklenen mimar ve mühendisler
yukarıda tespit edilen ücretler karşılığı fatura kesmek
ve bu faturalarını odalarına ibraz etmek zorundadırlar.
İlgili odalar ve kontrol büroları bu ücretlerin tahsisi
ile ilgili esasları belirler ve gerekli tedbirleri alırlar.
1)
Yapının bir bölüme ait MMH'nin yaptırılması halinde
ücret, bu bölüm yaklaşık maliyetinin tüm YYM'e oranı
ile bulunur.
2)
Yapının tümünün yaptırılmasından vazgeçilip bir bölümün
gerçekleştirilmesinin istenmesi halinde buna ait MMH
ücretleri bu bölüm yaklaşık maliyetine göre bulunur.
3)
Yapının bölümlerine ait MMH'i ayrı yıllarda yaptırılırsa
ücret, sözleşme yılındaki birim maliyete göre hesaplanır.
Yapı, sözleşmedeki süresinde bitirilemez ise, kontrollük
ücreti, süre sonunda o yılın fiyatları üzerinden ek
sözleşme düzenlenerek hesaplanır.
4)
Fonksiyonları bakımından birbirlerinden ayrılması caiz
olmayan ve aynı ihtiyaç programı içerisinde gösterilen
ayrı yapıların yaklaşık maliyetleri toplamı tek maliyet
olarak kabul edilir ve ücretler bu
toplam maliyet üzerinden hesap edilir. Derslik, laboratuvar,
idare odaları, toplantı ve jimnastik
salonundan oluşan okul binaları; yatakhane, revir ve
lojmanlardan oluşan yurt binaları; okul, yurt, lojmanlar,
enerji santralı ve atölye gibi parçalardan oluşan yatılı
okullar; hasta odası, ameliyathane, poliklinik gibi
parçalardan oluşan hastane binaları gibi.
5)
Fonksiyonları bakımından birbirlerinden ayrılmaları
ve böylece ayrı yapılar halinde projelendirilmesi gereken
veya işveren tarafından böyle projelendirilmesi istenen
yapı gruplarındaki MMH ücretleri, her yapının kendi
yaklaşık maliyeti üzerinden hesaplanır. Çeşitli fakülteler,
yurtlar, lojmanlar ve diğer yardımcı tesisleri ile üniversite
kampüsleri, İdare, imalathane, ambar, lojman ve reviri
ile sanayi tesisleri gibi.
6)
Fonksiyonları bakımından birbirinden ayrı olan çeşitli
ihtiyaç programlarının tek yapı kitlesi içinde projelendirilmesi
halinde MMH ücretleri, tüm yaklaşık maliyetin %30 arttırılmasıyla
elde edilecek miktar üzerinden hesaplanır. Çarşı-sinema-büro,
Çarşı-apartman-otel-hamam-garaj gibi.
7)
Mevcut bir yapının değiştirilmesi ve/veya büyütülmesi
ile ilgili her ihtisas dalına ait ücret, o hizmetin
etkilediği yapı bölümünün bu yönetmeliğe göre bulunacak
maliyetine %30 eklenmek suretiyle hesaplanır (rölöveler
bunun dışındadır).
d)
Aynı Projenin Birden Fazla Yapıda Uygulanması:
Aynı
projenin birden fazla yapıda uygulanması halinde MMH
ücretleri aşağıdaki gibi hesaplanır:
1)
Mimarlık Mühendislik Proje Hizmetlerinin (MMPH); aynı
proje birden çok yapıda uygulandığında, ilk uygulama
için bu yönetmeliğe göre hesaplanan MMPH ücreti aynen
ödenir. İkinci uygulamada bu ücretin %15'i, üçüncü uygulamada
bu ücretin %10'u, dördüncü ve sonra gelen bütün uygulamaların
herbiri için bu ücretin %5'i ödenir. Aynı projenin uygulanacağı
alanlarda vaziyet planlarının düzenlenmesi ücreti yukarıda
belirtilen ücretlerin içindedir. Yukarıda sayılanların
dışındaki bir hizmetin ücretinin hesaplanmasında tereddüde
düşüldüğü durumlarda bu ücret ilgili oda birimlerince
belirlenir.
2)
Mimarlık-Mühendislik Mesleki Kontrollük ve Fenni Mesuliyet
Hizmetlerinin; aynı projenin, aynı
yerde ve aynı kontrol sözleşmesi içinde uygulanması
halinde bu yönetmeliğe göre bulunacak mesleki kontrol
ve fenni mesuliyet ücreti; ilk uygulamada aynen, ikinci
uygulamada bu ücretin %40'ı, üçüncü uygulamada bu ücretin
%30'u, dördüncü uygulamada bu ücretin %20'si, beşinci
ve sonra gelen bütün uygulamalar için %10'u ödenir.
Kontrollük hizmetinin yer ve/veya zamanlarda yapılması
halinde her uygulamada ilk uygulama ücreti aynen alınır.
3)
Mesleki Denetim Uygulaması; mimar ve mühendislerin hak
ve yetkilerinin korunması, hizmetlerin disipline edilmesi,
gelişen bilim ve tekniğin imkan ve esaslarına uygun,
sağlıklı, ekonomik ve kullanışlı yapı üretiminin gerçekleştirilmesi
amacı ile, mimarlık-mühendislik hizmetleri ilgili meslek
odaları kontrol bürolarınca denetlenir. Bu denetim,
serbest mühendislik, mimarlık ve/veya büro tescil yönetmelikleri,
tip proje sözleşmesi, asgari proje çizim ve düzenleme
esasları, asgari mimarlık-mühendislik ücretleri, kontrollük
hizmetleri, proje ve kontrollük puan sınırlaması gibi
düzenlemeler dikkate alınarak ilgili meslek odaları
kontrol bürolarınca yapılır. Kontrol bürolarının kurulması
Mesleki Denetim Uygulaması Esaslarına ilişkin düzenlemeler
ilgili meslek odalarınca hazırlanarak TMMOB Yönetim
Kuruluna sunulur. TMMOB Yönetim Kurulunun onayından
geçen düzenlemeler ilan edilir.
Diğer
Hizmetlere İlişkin Ücretin Tesbiti
Madde
8 - Diğer hizmetlere ilişkin ücretin tespiti aşağıdaki
şekilde yapılır:
a)
Rölöveler, mevcut bir yapının rölövesinin yapılması
için aynı yapının bu Yönetmelik hükümlerine göre hesaplanacak
MMH toplam ücretinin %10'u ödenir.
b)
Tarihi eserler ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca
ve Odalarca çok özel olarak nitelenen yapılardaki değiştirilme,
büyütme, restorasyon ve rölöve işlerine ait hizmetlerin
ücretleri bu Yönetmelik kapsamına girmez. Bu hizmetlerin
ücretleri, sarfı gereken emek ve genel harcamalar karşılığı
olarak ayrıca tespit edilir ve ödenir.
c)
Klasik literatüre girmeyen, özel uzmanlık ve tecrübeyi
gerektiren yeni alternatif ve çözümlerin ortaya çıkacağı
veya çok geniş bir araştırmayı gerektiren konulardaki
mimarlık ve mühendislik hizmetleri için Odalarca ayrıca
tespit edilecek ücret ödenir.
d)
Endüstriyel yapılarda bina bünyesi ve tesisat dışındaki
imal ve üretime ait makine ve teçhizatın mühendislik
hizmetleri bu Yönetmelik kapsamının dışındadır.
e)
Altyapı ve çevre düzenlenmesine ait MMH ücreti bu hizmetler
için sarfı gereken emek ve harcamalar gözönünde tutularak
takdiren ve ayrıca ödenir. Altyapı ve çevre düzenlemesine
ait PİD hizmetleri ücretinin hesaplanmasında Bayındırlık
ve İskan Bakanlığı'nın uygulamaları esas alınır.
f)
Proje hizmetinin bitiminde işverence maket yapılması
istenirse, bu ücret de takdiren ve ayrıca ödenir.
Sınıflar
Madde
9 - Yapılar, gerektirdikleri sanat ve teknik,
emek ve araştırmanın çokluğu ve güçlüğüne göre sınıflara
ayrılmıştır. İstenecek hizmetin hangi sınıfa sokulacağı
5/8/1985 tarihli ve 18833 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Mimarlık ve Mühendislik
Hizmetleri Şartnamesinde gösterilmiştir. Tanımlamalara
ve örneklere rağmen tereddüde düşüldüğü takdirde o hizmetin
hangi sınıfa gireceği ilgili odalarca ve kontrol bürolarınca
tespit edilir.
Yürürlük
Madde
10 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
11 - Bu Yönetmelik hükümlerini Türk Mühendis
ve Mimar Odaları Birliği Yönetim Kurulu yürütür.
|
Yönetmelikler
GEMİMO
ANA YÖNETMELİK
